Sự kiện Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đã chính thức khai mạc tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội) dưới chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Không còn dừng lại ở một diễn đàn giao lưu thường niên, sự kiện năm nay phát đi tín hiệu quyết liệt về bước chuyển dịch chiến lược của Việt Nam: Rời bỏ mô hình tăng trưởng dựa vào lắp ráp, gia công giá rẻ để tiến thẳng vào quỹ đạo nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ lõi.
Trong bối cảnh tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu cùng sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ vi mạch, Ngày hội năm 2026 đóng vai trò như một bản thiết kế hành động, kết nối trực tiếp chính sách vĩ mô với sức mạnh của hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ.
Thoát bẫy gia công: Tầm nhìn chiến lược giai đoạn 2026–2030
Diễn ra trong không khí sôi nổi với sự tham gia của hơn 3.000 đại biểu—từ các nhà quản lý chính sách, lãnh đạo các tập đoàn công nghệ lớn đến đại diện từ các hub đổi mới sáng tạo quốc tế như Silicon Valley, Seoul và Singapore—sự kiện tập trung giải quyết bài toán cốt lõi: Làm thế nào để công nghệ đóng góp thực chất vào tăng năng suất lao động và tăng trưởng GDP.
"Đổi mới sáng tạo không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích hay thứ phụ gia trang trí, mà đã trở thành năng lực sinh tồn quyết định vị thế của doanh nghiệp và quốc gia trên bản đồ kinh tế số."
Tại các phiên thảo luận chuyên sâu, bài toán chiến lược được cụ thể hóa qua phương pháp tiếp cận toàn diện:
- Chủ thể trung tâm (Who): Liên minh giữa doanh nghiệp công nghệ tiên phong, viện nghiên cứu chuyên sâu và lực lượng startup sáng tạo đóng vai trò hạt nhân triển khai.
- Trọng tâm công nghệ (What): Tập trung xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox), hạ tầng tính toán hiệu năng cao (HPC) và thương mại hóa các sở hữu trí tuệ thuộc lĩnh vực AI, Bán dẫn, IoT và Năng lượng mới.
- Không gian phát triển (Where): Hình thành trục kết nối công nghệ Hà Nội – Đà Nẵng – TP.HCM, liên thông trực tiếp với các quỹ đầu tư mạo hiểm và trung tâm nghiên cứu toàn cầu.
- Cột mốc thời gian (When): Giai đoạn 2026–2030 được xác định là "cửa sổ cơ hội vàng" để chuyển đổi mô hình kinh tế trước khi lợi thế dân số vàng suy giảm.
- Động lực phát triển (Why): Dịch chuyển từ giá trị gia tăng thấp (gia công, lắp ráp) sang giá trị gia tăng cao (thiết kế, sở hữu trí tuệ và giải pháp số).
- Phương thức thực thi (How): Đẩy mạnh hợp tác công - tư (PPP), hoàn thiện khung pháp lý và ưu đãi chính xác vào các hoạt động R&D thực chất.
Ba mũi nhọn công nghệ định hình tương lai tại sự kiện
1. Trí tuệ nhân tạo (AI) và các mô hình ngôn ngữ bản địa
Triển lãm công nghệ năm nay chứng kiến sự vượt trội của các giải pháp "AI Make in Vietnam". Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các mô hình nền tảng nhập khẩu, các doanh nghiệp Việt Nam đã trình diễn những mô hình AI chuyên ngành (Domain-specific AI) được huấn luyện trên nguồn dữ liệu tiếng Việt chuẩn hóa. Việc làm chủ dữ liệu và thuật toán không chỉ giúp tối ưu chi phí triển khai cho y tế, giáo dục và tài chính trong nước, mà còn là mắt xích then chốt bảo vệ chủ quyền dữ liệu quốc gia.
2. Vi mạch bán dẫn: Chuyển dịch sang công đoạn thiết kế ASIC
Ngành bán dẫn Việt Nam đang ghi nhận bước tiến rõ rệt khi dịch chuyển từ công đoạn đóng gói, kiểm thử (OSAT) sang thiết kế vi mạch chuyên dụng (ASIC). Ngay tại sự kiện, hàng loạt thỏa thuận hợp tác đào tạo và chuyển giao công nghệ đã được ký kết giữa các trường đại học hàng đầu và các tập đoàn thiết kế chip toàn cầu, hướng tới mục tiêu cung cấp 50.000 kỹ sư bán dẫn chất lượng cao vào năm 2030.
3. Chuyển đổi xanh và công nghệ năng lượng sạch (GreenTech)
Đi đôi với chuyển đổi số là làn sóng chuyển đổi xanh. Các giải pháp kiểm kê khí nhà kính tự động bằng IoT, phần mềm quản lý năng lượng thông minh cho các khu công nghiệp và công nghệ lưu trữ năng lượng thế hệ mới thu hút sự chú ý đặc biệt. Đây là điều kiện tiên quyết giúp doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam vượt qua các hàng rào kỹ thuật khắt khe như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU.
Tháo gỡ điểm nghẽn: Từ bản ghi nhớ đến thương mại hóa
Dù bức tranh tổng thể rất lạc quan, các chuyên gia tại hội thảo thẳng thắn chỉ ra ba rào cản lớn cần tháo gỡ để các sáng kiến không dừng lại ở mức biểu diễn:
- Tốc độ thực thi cơ chế Sandbox: Việc thử nghiệm các công nghệ mới như AI trong y tế, xe tự hành hay tài sản mã hóa vẫn gặp vướng mắc về quy trình phê duyệt, dễ làm mất đi thời điểm vàng của sản phẩm.
- Suất đầu tư R&D của khu vực tư nhân: Tỷ lệ chi tiêu cho Nghiên cứu & Phát triển của doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn chưa đạt mức trung bình của nhóm nước phát triển. Cần có chính sách tín dụng và miễn trừ thuế trực diện cho doanh nghiệp đầu tư vào R&D.
- Khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường: Nhiều đề tài tài trợ bởi ngân sách nhà nước chưa tìm được đầu ra thương mại do thiếu sự kết nối với nhu cầu thực tế của thị trường.
Góc Nhìn DNTV Labs
Sự kiện Hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia 2026 đã thể hiện rõ quyết tâm chính trị và định hướng kinh tế đúng đắn của Việt Nam. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên môn của DNTV Labs, thước đo thành công thực sự của chính sách công nghệ không nằm ở số lượng sự kiện hay các biên bản ghi nhớ (MoU) được ký kết trên sân khấu.
Thành bại của chiến lược đổi mới sáng tạo sẽ được tính bằng số lượng bằng sáng chế được đăng ký quốc tế, tỷ lệ đóng góp của công nghệ vào GDP và số lượng sản phẩm Make in Vietnam đủ sức cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường toàn cầu. Để làm được điều này, việc xây dựng hạ tầng tính toán đám mây dùng chung, đơn giản hóa thủ tục hành chính cho startup và bảo hộ sở hữu trí tuệ hiệu quả phải là những ưu tiên hàng đầu cần thực thi ngay từ hôm nay.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia 2026 mang lại lợi ích gì cho cộng đồng Startup?
Sự kiện tạo cơ hội cho các startup tiếp cận trực tiếp với các quỹ đầu tư mạo hiểm trong và ngoài nước, thử nghiệm sản phẩm với các tập đoàn lớn, đồng thời nắm bắt chính xác các định hướng chính sách và hỗ trợ tài chính từ Chính phủ.
Lĩnh vực công nghệ nào được ưu tiên hàng đầu tại Ngày hội năm nay?
Trí tuệ nhân tạo (AI), Thiết kế vi mạch bán dẫn, Công nghệ xanh (GreenTech) và Hạ tầng số/Dữ liệu lớn là bốn trụ cột được tập trung thảo luận và thúc đẩy nguồn lực đầu tư nhiều nhất.
Người tiêu dùng phổ thông sẽ hưởng lợi gì từ làn sóng đổi mới sáng tạo này?
Người dân sẽ được tiếp cận các dịch vụ công tiện lợi hơn, sử dụng các sản phẩm công nghệ Make in Vietnam chất lượng cao với chi phí hợp lý, đồng thời thụ hưởng môi trường sống xanh và an toàn hơn nhờ các giải pháp đô thị thông minh.
