Theo dữ liệu bán lẻ độc lập từ tổ chức nghiên cứu thị trường GfK do Samsung Việt Nam công bố, tập đoàn công nghệ Hàn Quốc đã chính thức xác lập kỷ lục 10 năm liên tiếp (2014 – 2024) giữ vị thế số 1 về cả sản lượng tiêu thụ lẫn tổng doanh thu tại thị trường di động Việt Nam. Đây là mốc doanh số hiếm có đối với một thương hiệu quốc tế tại thị trường Đông Nam Á, nơi vốn được đánh giá là một trong những "chiến trường" cạnh tranh khốc liệt nhất khu vực.
Phía sau cột mốc một thập kỷ giữ vị thế dẫn đầu không chỉ là câu chuyện của các chiến dịch tiếp thị rầm rộ hay danh mục sản phẩm phủ rộng. Đó là kết quả từ một chiến lược đầu tư mang tính kiến thiết: biến Việt Nam từ một thị trường tiêu thụ nội địa thành thủ府 sản xuất quy mô lớn và trung tâm nghiên cứu phát triển (R&D) quan trọng bậc nhất của tập đoàn trên bản đồ công nghệ toàn cầu.
Thập kỷ trị vì giữa làn sóng cạnh tranh đa phương
Thị trường smartphone Việt Nam trong 10 năm qua chứng kiến nhiều biến động sâu sắc. Ở phân khúc phổ thông và tầm trung, các thương hiệu Trung Quốc như Xiaomi, OPPO, Vivo liên tục đổ bộ với chiến lược cấu hình vượt tầm giá và biên lợi nhuận mỏng. Ở nhóm sản phẩm cao cấp, Apple luôn duy trì tệp khách hàng trung thành với sức mua ổn định.
Dù chịu áp lực gọng kìm từ cả hai hướng, dữ liệu từ GfK xác nhận Samsung vẫn duy trì được thị phần áp đảo xuyên suốt từ năm 2014. Yếu tố cốt lõi giúp thương hiệu Hàn Quốc trụ vững nằm ở khả năng xây dựng hệ sinh thái dải sản phẩm hoàn chỉnh, thiết lập thế trận đa tầng trên mọi phân khúc giá.
"Sự thống trị bền vững của một tập đoàn công nghệ suốt một thập kỷ không thể xây dựng bằng các giải pháp ngắn hạn. Đó là tổng hòa của năng lực quản trị chuỗi cung ứng, độ phủ phân phối sâu rộng và việc chuyển hóa nhanh chóng nhu cầu của người dùng nội địa vào thiết kế sản phẩm." - Chuyên gia phân tích thị trường tại DNTV Labs nhận định.
Dòng Galaxy A giữ vai trò trụ cột về doanh số khi liên tục tích hợp các công nghệ tiệm cận dòng cao cấp xuống mức giá bình dân. Ở phân khúc cận cao cấp và cao cấp, dòng Galaxy S tạo dựng vị thế cạnh tranh sòng phẳng về nhiếp ảnh di động và hiệu năng. Trong khi đó, việc tiên phong thương mại hóa smartphone màn hình gập với Galaxy Z Series đã giúp hãng mở ra một phân khúc hoàn toàn mới, khẳng định thế mạnh về năng lực R&D phần cứng.
Nền tảng từ thủ phủ sản xuất đến trung tâm R&D toàn cầu
Khác biệt chiến lược lớn nhất giữa Samsung và các đối thủ ngoại quốc tại Việt Nam nằm ở mức độ cam kết về hạ tầng và nguồn lực con người. Việt Nam hiện không còn là điểm lắp ráp thuần túy mà đã trở thành mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu của hãng.
- Hệ thống tổ hợp sản xuất SEV (Bắc Ninh) và SEVT (Thái Nguyên): Đảm nhiệm cung ứng hơn 50% tổng lượng điện thoại thông minh Samsung xuất khẩu trên toàn thế giới, đóng góp hàng chục tỷ USD vào kim ngạch xuất khẩu quốc gia.
- Tổ hợp SEHC (TP. Hồ Chí Minh): Trung tâm sản xuất thiết bị gia dụng và màn hình hiển thị hàng đầu khu vực.
- Trung tâm R&D Samsung (SRV Hà Nội): Tòa nhà R&D quy mô 220 triệu USD đi vào hoạt động từ cuối năm 2022, hiện là trung tâm nghiên cứu phát triển lớn nhất của hãng tại Đông Nam Á với hơn 2.400 kỹ sư Việt Nam.
Điểm chuyển biến quan trọng trong 5 năm trở lại đây là quá trình "bản địa hóa" bộ máy quản trị và kỹ thuật. Hàng loạt vị trí quản lý dây chuyền, kỹ sư tối ưu phần mềm và chuyên gia dữ liệu tại các tổ hợp nhà máy cũng như trung tâm R&D hiện do nhân sự người Việt nắm giữ. Sự thấu hiểu văn hóa và thói quen tiêu dùng của lực lượng lao động bản địa giúp các thiết bị Samsung nhanh chóng thích ứng với thực tế sử dụng tại Việt Nam.
Cú hích Galaxy AI và vị thế ưu tiên của ngôn ngữ Việt
Khi ngành công nghiệp di động bước vào giai đoạn cạnh tranh bằng Trí tuệ nhân tạo (AI), Trung tâm R&D tại Hà Nội tiếp tục đóng vai trò then chốt trong chiến lược toàn cầu của Samsung. Đáng chú ý, Tiếng Việt đã được lựa chọn là một trong 13 ngôn ngữ đầu tiên hỗ trợ chính thức trên bộ công cụ Galaxy AI ngay thời điểm ra mắt toàn cầu.
Đội ngũ kỹ sư Việt Nam tại SRV Hà Nội đã trực tiếp tham gia vào quá trình thu thập, xử lý dữ liệu ngôn ngữ, huấn luyện mô hình AI học máy (Machine Learning) và tối ưu hóa các tính năng như: Phiên dịch trực tiếp cuộc gọi (Live Translate), Trợ lý ghi âm (Transcript Assist) và Trợ lý chat (Chat Assist). Việc tối ưu sâu ngữ điệu, từ ngữ địa phương và ngữ cảnh giao tiếp của người Việt giúp Galaxy AI đạt độ chính xác cao, tạo ra rào cản trải nghiệm mà các đối thủ chưa thể lấp đầy trong ngắn hạn.
Nhận định DNTV Labs: Bài học về tính cam kết và thách thức thập kỷ mới
Thành công trong 10 năm qua của Samsung tại Việt Nam mang lại bài học quan trọng về chiến lược phát triển thị trường: Sự gắn kết hữu cơ với nền kinh tế bản địa thông qua vốn đầu tư trực tiếp (FDI), chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững hơn nhiều so với mô hình thương mại thuần túy.
Tuy nhiên, bước sang thập kỷ tiếp theo, vị thế của Samsung sẽ đối mặt với những thử thách lớn hơn:
- Sự hiện diện gia tăng từ Apple: Việc Apple mở Apple Store Online, đẩy mạnh kênh phân phối chính thức và tập trung vào phân khúc khách hàng trẻ tại Việt Nam đang tạo áp lực trực tiếp lên dòng Galaxy S và Galaxy Z.
- Sự trỗi dậy của các hệ sinh thái Trung Quốc: Các nhà sản xuất nội địa Trung Quốc đang chuyển dịch mạnh mẽ lên phân khúc cao cấp với việc trang bị cảm biến ảnh khổ lớn, sạc siêu nhanh và các tính năng AI tự phát triển với mức giá cạnh tranh.
Để duy trì ngôi vương trong 10 năm tới, Samsung không thể chỉ dựa vào quy mô sản xuất sẵn có. Hãng bắt buộc phải tiếp tục dẫn dắt làn sóng đổi mới sáng tạo, hiện thực hóa các ứng dụng AI vào sinh hoạt thường nhật và giữ vững vị thế tiên phong ở nhóm thiết bị màn hình gập thế hệ tiếp theo.
